Standardy Ochrony Małoletnich w SP10

        • Zasady reagowania na przypadki podejrzenia, że małoletni doświadcza krzywdzenia z uwzględnieniem dzieci z niepełnosprawnościami oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

        • § 4.

          Zakres obowiązków odpowiedzialnych osób, zakres zadań poszczególnych pracowników szkoły w przypadku podejrzenia lub uzyskania informacji, że dziecko jest krzywdzone:

          1. Dyrektor szkoły:
          1. przyjmuje zgłoszenie o krzywdzeniu lub podejrzeniu krzywdzenia dziecka;
          2. bierze udział w rozmowie z rodzicami lub opiekunami prawnymi;
          3. w sytuacjach podejrzenia przemocy domowej wobec dziecka podejmuje decyzję o uruchomieniu procedury „Niebieska Karta”;
          4. w przypadku, gdy dziecko doświadcza przemocy domowej lub jeżeli rodzice / opiekunowie prawni odmawiają współpracy ze szkołą składa wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu, w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia dziecka natychmiast zawiadamia policję; w sytuacji, gdy sprawcą przemocy jest osoba dorosła spoza rodziny zawiadamia policję; w przypadku, gdy sprawcą przemocy jest nieletni (a wcześniejsze metody postępowania szkolnego okazały się nieskuteczne) zawiadamia sąd;
          5. informuje o konsekwencjach prawnych stosowania przemocy;
          6. organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla dziecka;
          7. prowadzi nadzór nad prowadzeniem przypadku ucznia krzywdzonego;
          8. zapewnia pomoc nauczycielom w realizacji ich zadań, np. ułatwia konsultacje trudnych spraw ze specjalistami, organizuje szkolenia w zakresie reagowania na przemoc wobec dzieci.

          2.  Pedagog szkolny (koordynator ochrony małoletnich przed krzywdzeniem):

          1. przyjmuje i odnotowuje sprawę zgłoszenia przemocy w rodzinie;
          2. diagnozuje sytuację ucznia i jego rodziny;
          3. jest koordynatorem pomocy dziecku oraz jego rodzinie;
          4. przeprowadza rozmowy z dzieckiem oraz jego rodzicami lub prawnymi opiekunami;
          5. pozostaje w ciągłym kontakcie z wychowawcą i dyrektorem w sprawach dotyczących dziecka;
          6. pomaga pracownikom szkoły we właściwym postępowaniu względem ofiary przemocy;
          7. informuje rodziców o możliwych kierunkach wsparcia ucznia;
          8. pomaga rodzicom w zrozumieniu typowych reakcji dzieci na różnorodne sytuacje;
          9. kieruje dziecko lub/i rodziców do psychologa szkolnego oraz do placówek specjalistycznych (o ile zachodzi taka potrzeba);
          10. współpracuje ze specjalistami pomagającymi dziecku i jego rodzinie;
          11. gdy zaistniały przesłanki, uruchamia procedurę „Niebieskiej Karty” poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta”;
          12. bierze udział w pracach zespołu interdyscyplinarnego opracowującego strategie działań względem całej rodziny, a w szczególności względem ofiary i sprawcy przemocy;
          13. dokumentuje podejmowane działania względem dziecka i jego rodziny
          14. opracowuje z zespołem interwencyjnym plan pomocy dziecku krzywdzonemu;
          15. dba o to, by na terenie szkoły znajdowały się powszechnie dostępne informacje o organizacjach i instytucjach pomagających ofiarom przemocy (adresy, telefony itp.);
          16. prowadzi i dokumentuje szkolenia dotyczące przygotowania personelu placówki do stosowania „Standardów ochrony małoletnich”.

          3.   Wychowawca:

          1. przyjmuje zgłoszenie o podejrzeniu przemocy w rodzinie ucznia, sporządza notatkę służbową
          2. powiadamia dyrektora szkoły i pedagoga szkolnego;
          3. może być osobą, która uruchamia procedurę „Niebieskiej Karty” poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta”;
          4. w przypadku, gdy uczeń ma obrażenia przeprowadza go do miejsca udzielania pomocy;
          5. uważnie wsłuchuje się w relację dziecka, dba, by ofiara przemocy czuła się bezpiecznie;
          6. wzywa rodziców; 7) opracowuje w zespole interwencyjnym plan pomocy dziecku krzywdzonemu; 8) udziela stałego wsparcia dziecku oraz dyskretnie monitoruje jego sytuację w okresie późniejszym; 9) dba o realizację treści z zakresu bezpieczeństwa i profilaktyki w bieżącej pracy z uczniami;
          7. dba o to, żeby rodzice znali obowiązującą w placówce „Standardy ochrony nieletnich” i procedury zgłaszania zagrożeń, zachęca rodziców/opiekunów dzieci do angażowania się w działania na rzecz ochrony dzieci;
          8. uzyskuje od rodziców i opiekunów informacje zwrotne nt. realizacji w placówce „Standardów ochrony nieletnich”.

          4.   Nauczyciele:

          1. przekazują wychowawcy i pedagogowi szkolnemu informacje o tym, że podejrzewają przemoc wobec dziecka;
          2. sporządzają notatkę służbową;
          3. monitorują sytuację dziecka;
          4. mogą być osobami, które uruchamiają procedurę „Niebieskiej Karty” poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta”;
          5. opracowują w zespole plan pomocy dziecku krzywdzonemu;
          6. dbają o realizację treści z zakresu bezpieczeństwa i profilaktyki w bieżącej pracy pedagogicznej z uczniami.

          5.   Pielęgniarka szkolna:

          1. dyskretnie, z poszanowaniem praw dziecka dokonuje obejrzenia obrażeń;
          2. udziela pierwszej pomocy przedmedycznej, jeśli sytuacja tego wymaga;
          3. sporządza notatkę służbową.

          6.   Niepedagogiczni pracownicy szkoły:

          1. są uważni i wrażliwi na sytuację dzieci;
          2. reagują na objawy przemocy oraz niepokojące zachowania, których mogą być świadkami;
          3. zgłaszają obserwowane, niepokojące sygnały dyrekcji szkoły, pedagogowi szkolnemu lub wychowawcy.

          § 5.

          Zasady reagowania

          1. W przypadku podjęcia przez pracownika Szkoły podejrzenia, że u ucznia występują symptomy krzywdzenia (np. powtarzające się sytuacje zaniedbania pod względem higieny osobistej, uczeń nie ubiera się odpowiednio do warunków atmosferycznych, nie ma zapewnionych przyborów; boi się rodzica/opiekuna – występuje u dziecka długotrwały silny płacz, symptomy opóźnienia w rozwoju fizycznym i emocjonalnym; występuje strach przed określonymi osobami, sytuacjami, nasilony niepokój; zachowanie dziecka jest nieadekwatne do wieku – zbytnia infantylność lub nadmierna dojrzałość; dziecko sprawia wrażenie głodnego, apatycznego, rozkojarzonego – prosi o jedzenie kolegów; dziecko nie ma zapewnionej koniecznej opieki medycznej dot. np. korekty wzroku (okulary) lub powtarzają się i nasilają sytuacje, gdy dziecko przychodzi z niepokojącymi objawami chorobowymi na zajęcia; u dziecka występują widoczne obrażenia ciała (w różnej fazie gojenia), których pochodzenie trudno wyjaśnić i dziecko składa niejasne wyjaśnienia dotyczące obrażeń; niechętnie wraca do domu, występują u ucznia powtarzające się dolegliwości somatyczne (ból brzucha, głowy, mdłości, zaburzenia jedzenia, wymioty) lub gdy występują u ucznia skrajne zachowania (bierny, apatyczny, wycofany, uległy, przestraszony, lub zachowuje się agresywnie, buntuje się, prowokuje), uczeń zaczyna używać wulgaryzmów w obecności innych uczniów i nauczycieli, jego zachowanie jest prowokujące i agresywne – pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji dyrektorowi Szkoły lub pedagogowi / psychologowi lub wychowawcy klasy.
          2. Jeżeli z objawami u ucznia współwystępują określone zachowania rodziców lub opiekunów, to podejrzenie, że dziecko może być krzywdzone, jest szczególnie uzasadnione. Do niepokojących zachowań rodziców zaliczyć można: nieprzekonujące lub sprzeczne informacje przekazywane przez rodziców lub odmowa wyjaśnień przyczyn niepokojących zachowań dziecka / obrażeń; odmowa udzielenia wyjaśnień, nieodbieranie telefonów, pism w sprawie np. długotrwałej nieobecności dziecka w szkole lub nieutrzymywanie kontaktów z osobami zainteresowanymi losem dziecka; poddawanie dziecka surowej dyscyplinie przez rodzica, poniżanie werbalne lub nadopiekuńczość, zbytnia pobłażliwość (brak zainteresowania konsekwencjami zachowania dziecka); zaburzony kontakt rodzica z rzeczywistością (np. nieadekwatne reakcje do sytuacji, niespójne wypowiedzi); negowanie przez rodziców potrzeb dziecka, brak świadomości określonych potrzeb dziecka; faworyzowanie jednego z dzieci; przekraczanie granic w kontakcie fizycznym lub werbalnym; nadużywanie alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających.
          3. Po uzyskaniu informacji dyrektor Szkoły lub pedagog / psycholog wzywa rodziców / opiekunów ucznia, którego o krzywdzenie podejrzewa, i informuje ich o podejrzeniu, przekazując również informacje na temat dostępnej oferty wsparcia, motywując ich do szukania stosownej pomocy, a następnie monitoruje sytuację i dobrostan dziecka.
          4. Pracownik lub wyznaczona przez dyrektora Szkoły osoba (np. pedagog/psycholog) sporządza opis sytuacji szkolnej i rodzinnej ucznia na podstawie rozmów z małoletnim, nauczycielami, wychowawcą i rodzicami oraz opracowuje plan pomocy małoletniemu.
          5. Plan pomocy małoletniemu powinien zawierać wskazania dotyczące:
          1. podjęcia przez Szkołę działań w celu zapewnienia uczniowi bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji,
          2. wsparcia, jakie zaoferuje uczniowi Szkoła,
          3. skierowania ucznia do specjalistycznej placówki pomocy, jeżeli istnieje taka potrzeba.

          § 6.

          Zespół interwencyjny.

          1. W bardziej skomplikowanych przypadkach (dotyczących np. wykorzystywania seksualnego lub znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu) dyrektor Szkoły powołuje zespół interwencyjny, w skład którego mogą wejść: pedagog/psycholog, wychowawca, dyrektor Szkoły, inni pracownicy mający wiedzę na temat skutków krzywdzenia ucznia lub o krzywdzonym uczniu.
          2. Zespół interwencyjny sporządza plan pomocy małoletniemu, spełniający wymogi określone w § 5 pkt 3 niniejszych standardów, na podstawie opisu sporządzonego przez pedagoga/psychologa szkolnego oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji.
          3. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłoszą rodzice/opiekunowie ucznia, dyrektor Szkoły jest zobowiązany powołać zespół interwencyjny.
          4. Zespół, o którym mowa w punkcie 3, wzywa rodziców/opiekunów ucznia na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji. Ze spotkania sporządza się protokół.

          § 7.

          1. Sporządzony przez zespół interwencyjny plan pomocy małoletniemu wraz z zaleceniem współpracy przy jego realizacji przedstawiany jest rodzicom/opiekunom przez pedagoga/psychologa.
          2. Pedagog/psycholog informuje rodziców/opiekunów o obowiązku Szkoły – jako instytucji – zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia małoletniego do odpowiedniej instytucji (prokuratura/policja lub sąd rodzinny, ośrodek pomocy społecznej bądź przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego – procedura „Niebieskiej Karty” – w zależności od zdiagnozowanego typu krzywdzenia i skorelowanej z nim interwencji). Uwaga! Pracownicy Szkoły uczestniczą w realizacji procedury „Niebieskiej Karty”, w tym uprawnieni są do samodzielnego jej wszczynania.
          3. Po poinformowaniu rodziców/opiekunów małoletniego przez pedagoga/psychologa – zgodnie z punktem poprzedzającym – dyrektor Szkoły składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, ośrodka pomocy społecznej lub przesyła formularz „Niebieska Karta – A” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
          4. Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach instytucji wskazanych w punkcie 3.
          5. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili rodzice/opiekunowie małoletniego, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone – Szkoła informuje o tym fakcie rodziców/opiekunów ucznia na piśmie.

          § 8.

          1. Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 3 do niniejszych standardów. Kartę tę załącza się do dokumentacji ucznia w Szkole.
          2. Wszyscy pracownicy Szkoły i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu małoletniego lub informacje z tym związane, są zobowiązani do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

          § 9.

          Zasady dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności reagowanie na zachowania przemocowe w środowisku uczniów:

          1. Uczniowie w Szkole są zobowiązani do przestrzegania zasad kultury współżycia w odniesieniu do nauczycieli, kolegów i innych pracowników Szkoły, są zobowiązani do dbania o wspólne dobro, ład i porządek w Szkole.
          2. Nauczyciele oraz pracownicy Szkoły monitorują funkcjonowanie uczniów w Szkole, podczas zajęć oraz reagują na negatywne zachowania dzieci względem siebie. W przypadku podejrzenia, że małoletni doświadcza krzywdzenia ze strony rówieśników t.j. gdy doświadcza przemocy:
          1. werbalnej (np. przezywanie, dogadywanie, ośmieszanie, wyszydzanie, poniżanie, wykluczanie z grupy) – reagują natychmiast, prowadzą rozmowy ze stronami konfliktu; w razie powtarzających się zachowań zgłaszają sytuacje do rodziców uczniów, koordynatora, wychowawcy i dyrektora Szkoły oraz podejmują działania interwencyjno-naprawcze,
          2. relacyjnej (np. wykluczenie z grupy, ignorowanie, nastawianie innych przeciwko danej osobie) – reagują jw., a także rozmowa nauczyciela zajęć grupowych z uczniami z grupy, w której zdarzenie miało miejsce w ramach działań naprawczych i przeciwdziałających występowaniu przemocy rówieśniczej,
          3. fizycznej (np. pobicie, kopanie, popychanie, szarpanie i inne) – nauczyciel/pracownik Szkoły przerywa negatywne zachowanie sprawcy wobec ofiary, rozdziela strony, ocenia zagrożenie i podejmuje decyzję o rodzaju interwencji, rozmawia z dzieckiem, wobec którego zastosowano przemoc, izoluje go od sprawcy (sprawców) przemocy, stara się zapewnić mu bezpieczeństwo emocjonalne i fizyczne, przeprowadza rozmowę z dzieckiem, które zachowało się przemocowo, zwracając mu uwagę na jego niewłaściwe zachowanie, zgłasza zaistniałe zdarzenie wychowawcy; jeśli zachowanie przemocowe się powtórzy, dyrektor Szkoły powiadamia rodziców i organizuje spotkanie ze stronami konfliktu w celu wyjaśnienia sytuacji, a także w celu podjęcia decyzji,
          4. materialnej (np. kradzież, niszczenie przedmiotów, chowanie przedmiotów),
          5. elektronicznej (złośliwe SMS-y lub e-maile, wpisy w serwisie społecznościowym, umieszczanie w Internecie zdjęć lub filmów ośmieszających ofiarę) – gdy pokrzywdzony (lub inny uczeń) zgłosi taką sytuację nauczycielowi, podejmuje on działania interwencyjne (rozmowa z poszkodowanym oraz przemocowym uczniem, powiadamia rodziców o zaistniałej sytuacji).
          1. W razie powtarzających się zachowań związanych z cyberprzemocą – zgłoszenie do koordynatora, wychowawcy i dyrektora szkoły, podjęcie działań interwencyjnych